1. CMS ; Content Management System
ความหมาย (Content management system, CMS) คือ ระบบจัดการการคอนเทนท์เนื้อหาในเว็บไซต์ ระบบซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ที่ใช้เพื่อจัดระเบียบ และส่งเสริมการทำงานในหมู่คณะ ให้สามารถสร้างเอกสาร หรือเนื้อหาสาระอื่นๆ โดยมากแล้ว ระบบจัดการเนื้อหา มักจะเป็นเว็บแอปพลิเคชัน ซึ่งใช้จัดการเว็บไซต์และเนื้อหาบนเว็บ และมีไม่น้อยที่ระบบจัดการเนื้อหาต้องใช้ซอฟแวร์พิเศษบนเครื่องเครื่องลูกข่าย เพื่อใช้แก้ไขและสร้างบทความต่างๆ
ระบบจัดการเนื้อหา ในตลาดซอฟแวร์คอมพิวเตอร์มีทั้งแบบที่ทำเพื่อการค้าและแบบ โอเพนซอร์ส
เนื้อหาที่อยู่บนระบบอาจจะเป็นเนื้อหาที่เป็น ข้อความตัวอักษร ไฟล์รูปภาพ ไฟล์เสียง ไฟล์ภาพเคลื่อนไหว ไฟล์วิดีโอ หรือไฟล์เอกสารอื่นๆ ก็ได้
แหล่งที่มา http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%AB%E0%B8%B2
2. LMS ; Learning Management System
ความหมาย ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ ( LMS : Learning Management System ) ซึ่งนักวิชาการหลายท่านจะเรียกว่า ระบบบริหารจัดการคอร์ส ( CMS : Course Management System ) หรือ ระบบบริหารจัดการเนื้อหาการเรียนรู้ ( LCMS :Learning Content Management System ) นับว่าเป็นระบบที่มีเครื่องมือสำหรับการจัดการการเรียนการสอนในหลายๆด้าน ได้แก่1. เครื่องมือสำหรับผู้สอนเพื่อนำเนื้อหาในรายวิชาที่มีอยู่แล้ว ( Courseware ) ในรูปแบบไฟล์เอกสาร ไฟล์ภาพ หรือ ภาพเคลื่อนไหว เพื่อนำเสนอให้แก่ผู้เรียน2. เครื่องมือสำหรับผู้สอนใช้สำหรับประกาศเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนการสอนรวมไปถึงกำหนดการในรายวิชาให้แก่ผู้เรียน (Announcement )3. เครื่องมือการติดต่อสื่อสารระหว่างผู้สอนและผู้เรียน เช่น กระดานข่าว ( Webboard ) และ ห้องสนทนา (Chat )4. เครื่องมือในการเก็บสถิติต่างๆของผู้เรียน ( Student Progress Tracking ) เช่น การตรวจสอบจำนวนผู้มาเข้าเรียน และ เก็บสถิติการเข้าใช้ เป็นต้น จากความสามารถของระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ เมื่อผู้สอนนำมาประยุกต์ใช้กับ Courseware ในรายวิชา จะทำให้เกิดการเรียนการสอนแบบ e-Learning ที่มีประสิทธิภาพสำหรับผู้เรียนและผู้สอนได้
ปัจจุบันระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ได้ จะแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ ได้แก่1. ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ที่อยู่ในรูปแบบเชิงพาณิชย์ ( Proprietary Software )ในลักษณะนี้จะแบ่งได้เป็น 2 แบบ ได้แก่
ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้แบบที่มีการพัฒนาโดยบุคลากรในองค์กร ลักษณะนี้เป็นการพัฒนาระบบบริหารจัดการการเรียนรู้โดยบุคลากรทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศขององค์กรนั้นๆ ซึ่งหลังจากพัฒนาเสร็จจะมีการนำมาใช้ในองค์กรและอาจจะมีการเผยแพร่ลักษณะเชิงพาณิชย์ให้กับองค์กรต่างๆ ในต้นทุนที่ไม่สูงมากนัก ดังเช่น ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ KC Version 1-3 ที่พัฒนาโดยสถานบริการเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ Maxlearn ที่พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้แบบที่มีการพัฒนาเพื่อเชิงพาณิชย์โดยตรงในลักษณะนี้บริษัทผู้ผลิตซอฟต์แวร์ได้มีการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่อยู่ในรูปแบบของระบบบริหารจัดการเรียนรู้ในลักษณะเชิงพาณิชย์ โดยมีการจดทะเบียนลิขสิทธิ์ที่ถูกต้องตามกฏหมายสำหรับการเผยแพร่ในลักษณะเชิงพาณิชย์โดยตรง เช่น ระบบบริหารจัดการเรียนรู้ Blackboard , WebCT และ Educationsphere ของบริษัท Sum System เป็นต้น
2. ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้ที่อยู่ในรูปแบบฟรีซอฟต์แวร์ ( Free Software )ระบบบริหารจัดการการเรียนรู้รูปแบบฟรีซอฟต์แวร์ ( Free Software ) หรือเรียกอีกอย่างว่า โอเพนซอร์ส ( Open Source ) เป็นการนำซอฟต์แวร์ที่มีอยู่จากหลายๆ แหล่ง มาประกอบกันโดยการพัฒนาเพิ่มเติมเพื่อให้สามารถทำงานได้ตามต้องการ การพัฒนาเช่นนี้เป็นประโยชน์มากสำหรับการบูรณาการระบบ ( System Integration ) และ การเรียนรู้จากซอฟต์แวร์ที่มีอยู่จะทำให้เกิดการค้นคว้าและแก้ไข จนในที่สุดมีการปรับปรุงหรือมีการพัฒนาซอฟต์แวร์ใหม่ที่ดีกว่าเดิมได้ ซึ่งระบบบริหารจัดการการเรียนรู้รูปแบบฟรีซอฟต์แวร์ในปัจจุบันมีอยู่หลายระบบที่พัฒนาขึ้นมาภายใต้ เงื่อนไข GNU.ORG(General public license) เหมาะสำหรับผู้พัฒนาระบบที่ต้องการประหยัดค่าใช้จ่ายในการใช้งานระบบบริหารจัดการการเรียนรู้เพื่อนำไปพัฒนาการเรียนการสอนแบบ e-Learning ขององค์กรและหน่วยงาน
แหล่งที่มา http://www.it.chiangmai.ac.th/issuedetail.php?ID=3
3. LCMS : Learning Content Management System
ความหมาย LCMS นั้น ใช้ในการสร้างระบบเรียนรู้แบบออนไลน์ (E-Learning) สามารถแยกผู้ใช้งานเป็น 3 ส่วน คือส่วนผู้ดูแลระบบ (Administrator) ส่วนอาจารย์ผู้สร้างเนื้อหาการเรียน (Content Developer) และส่วนผู้เรียน (Student) Tools ที่เป็น Open source หรือ Freeware และได้รับความนิยมในแวดวงการศึกษาเป็นอันดับต้นๆ ได้แก่ Moodle (www.moodle.org), ATutor (www.atutor.ca) เป็นต้น
แหล่งที่มา http://gotoknow.org/
ความแตกต่างความเหมือน CMS ; LMS ; LCMS
LMS มุ่งเน้น การจัดการเกี่ยวกับผู้เรียน กิจกรรมของผู้เรียน ติดตามความกว้าหน้า และประเมินความสามารถของผู้เรียน
LCMS มุ่งเน้นการนำเสนอเนื้อหา การนำเนื้อหากลับมาใช้ใหม่ การจัดการและการปรับปรุงเนื้อหาให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
CMS มุ่งเน้นการระบบจัดการการคอนเทนท์เนื้อหาในเว็บไซต์ ระบบซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ที่ใช้เพื่อจัดระเบียบ และส่งเสริมการทำงานในหมู่คณะ ให้สามารถสร้างเอกสาร หรือเนื้อหาสาระอื่นๆ
ตัวอย่าง CMS ; LMS ; LCMS
LCMSแหล่งที่มา http://www.radompon.com/presentation/
CMS
แหล่งที่มา http://www.picohosting.com/cms-demo
LMSแหล่งที่มา http://m.www.yahoo.com/
